“สถาปนิก” การเรียน การทำงาน ทักษะ ความก้าวหน้า เป็นยังไง?

น้องๆ คนไหนที่สนใจและใฝ่ฝันประกอบอาชีพอาชีพ “สถาปนิก” กำลังหาข้อมูลเพื่อตัดสินใจ อยากรู้ว่าการเรียน การทำงาน ทักษะ หรือความก้าวหน้าของอาชีพนี้เป็นยังไง? ตามมาอ่านบทความนี้ได้เลย เรารวมทุกข้อสงสัยพร้อมคำตอบมาให้น้องๆ

เป้าหมายการทำงานของสถาปนิก
คือการออกแบบอาคารประเภทต่างๆ ให้สวยงาม และสอดคล้องกับสภาพภูมิประเทศ ภูมิอากาศ กฎหมาย ประยุกต์ใช้ความรู้ ความสามารถ ทั้งทางศิลปะและเทคนิค โดยคำนึงถึงประโยชน์ใช้สอยและประหยัด ทั้งในด้านราคาค่าก่อสร้างและพลังงานสนองความต้องการของผู้อาศัย และผู้ใช้อาคาร

ทักษะ ความรู้ ความสามารถ
สถาปนิก เป็นอีกอาชีพที่ต้องมีความรับผิดชอบสูงมาก เพราะอาชีพนี้ไม่ได้แค่มีหน้าที่ออกแบบอาคารคุมงานก่อสร้างให้ได้ดังที่ลูกค้าต้องการ แต่สิ่งที่ออกแบบไปนั้นคือความรับผิดชอบของสถาปนิกทั้งหมด หากมีสิ่งผิดพลาดเกิดขึ้นในอนาคตคนที่จะโดนฟ้องคนแรกก็คือ สถาปนิก นี่แหละ ดังนั้น นอกจากความคิดสร้างสรรค์ ทักษะพื้นฐานทางสถาปัตยกรรม ความรอบคอบ และความรับผิดชอบ ถือเป็นคุณสมบัติที่สำคัญมาก

ส่วนโปรแกรมที่ สถาปนิกใช้ในการทำงาน ก็มีหลายโปรแกรม เช่น SketchUp, Photoshop, Autocad หรือ archicad เพราะจะมีความแม่นยำ สวยงาม และรวดเร็ว ต่างจากเมื่อก่อนที่จะเป็นงาน Munual งานวาดมือทั้งหมด ซึ่งจะต้องมีโต๊ะ ดราฟ หรือ โต๊ะเขียนแบบเป็นโต๊ะประจำตัว แต่ถ้าเรามีเวลาจริงๆ อยากทำงานเป็นงานมือก็สามารถทำได้

ความรู้เพิ่มเติม
สถาปนิกจำเป็นต้องได้รับการศึกษาทางสถาปัตยกรรมศาสตร์ และได้รับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพสถาปัตยกรรม ถึงจะสามารถทำงานใน วิชาชีพสถาปนิก ได้ โดยคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ เป็น การศึกษาสถาปัตยกรรม ที่ผสมผสานเทคนิควิทยาการทั้งทางวิทยาศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม เข้าด้วยกัน เพื่อตอบสนองความต้องการในการดำรงชีวิตของมนุษย์ ในด้านสภาพแวดล้อมทางกายภาพที่อาศัย วัฒนธรรม ความเป็นอยู่ของคนในพื้นที่นั้น สนองตอบในเชิงจิตวิทยา

ค่าตอบแทน
สถาปนิกที่รับราชการจะได้รับเงินเดือนตามวุฒิการศึกษา ส่วน สถาปนิกที่ทำงานกับภาคเอกชนจะได้รับเงินเดือนขั้นต้น อยู่ระหว่าง15,000 -20,000 บาทขึ้นอยู่กับฝีมือและประสบการณ์ในการฝึกงานขณะที่กำลังศึกษาอยู่ได้รับสวัสดิการตามกฎหมายแรงงานกำหนดไว้และสิทธิประโยชน์อื่นเช่นโบนัสขึ้นอยู่กับผลประกอบการ

นอกจากนี้ยังมีสิทธิประโยชน์อื่น เช่น โบนัสขึ้นอยู่กับผลประกอบการ เป็นต้น โดยระดับรายได้ของสถาปนิกมักจะขึ้นอยู่กับระดับตำแหน่ง ตั้งแต่ ผู้ช่วยสถาปนิก (Architect Assistant), สถาปนิกผู้น้อย (Junior Architect), สถาปนิก (Architect), สถาปนิกอาวุโส (Senior Architect), ผู้อำนวยการฝ่ายออกแบบ (Design Director , Architect Director)

เส้นทางในอนาคต
อนาคตความก้าวหน้าของคนที่ประกอบอาชีพนี้ขึ้นอยู่กับประสบการณ์ และความชำนาญในงานเป็นสำคัญโดยมีหลักประกันอยู่ที่ฝีมือและผลงาน ผู้ที่ทำงานในภาครัฐจะได้รับการเลื่อนขั้นตามความสามารถถ้าได้รับการศึกษาต่อหรืออบรมหลักสูตรต่างๆ เพิ่มเติมอาจได้เป็นผู้อำนวยการของหน่วยเองที่สังกัดอยู่ ในภาคเอกชน อาจได้เป็นผู้จัดการหรือผู้ดูแลโครงการก่อสร้างหรือเป็นเจ้าของกิจการก็ได้

Timeline ขั้นตอนการทำงานของอาชีพ
หัวใจหลักของการเป็นสถาปนิก คือ การออกแบบอาคารประเภทต่างๆ ให้สวยงาม และสอดคล้องกับสภาพภูมิประเทศ ภูมิอากาศ กฎหมาย ประยุกต์ใช้ความรู้ ความสามารถ ทั้งทางศิลปะและเทคนิค โดยคำนึงถึงประโยชน์ใช้สอยและประหยัด ทั้งในด้านราคาค่าก่อสร้างและพลังงานสนองความต้องการของผู้อาศัย และผู้ใช้อาคาร ทำให้ชีวิตความเป็นอยู่โดยรวมดีขึ้น และไม่กระทบให้เป็นผลเสียของส่วนรวม

โดยสถาปนิกจะเป็นผู้ออกแบบต้องทำงานตามขั้นตอนและกำหนดเวลาชิ้นผลงานต่างๆ ร่วมกับวิศวกรก่อสร้างและนักเขียนแบบ หากน้องๆ คนไหนยังสงสัยในรายละเอียดการทำงานของอาชีพนี้ เราก็มี Timeline แต่ละขั้นตอนของการทำงานออกแบบ มาให้ได้ศึกาากัน ดังนี้

1. บันทึกรายละเอียด ความต้องการของลูกค้า เพื่อออกแบบให้ตรงตามความต้องการของลูกค้า

2. ออกแบบ คำนวณแบบ เลือกวัสดุที่มีคุณภาพเหมาะสมและให้ประโยชน์สูงสุดกับลูกค้า

3. คำนวณรายการใช้จ่ายให้เหมาะสมกับเนื้องาน

4. เตรียมแบบ และส่งแบบที่วาดโดยช่างเขียนแบบให้ลูกค้าพิจารณา เพื่อ ดัดแปลงแก้ไขและตอบข้อซักถามของ ลูกค้าร่วมกับวิศวกร

5. เมื่อแก้ไขดัดแปลงให้สมบูรณ์แล้วจึงส่งแบบให้กับวิศวกรทำการก่อสร้าง

6. ออกปฏิบัติงานร่วมกับวิศวกรระหว่างทำการก่อสร้างเพื่อให้ใช้วัสดุและตามแบบที่วางไว้ตามเงื่อนไขสัญญา

7. ให้คำปรึกษาต่อวิศวกรและแก้ปัญหาที่อาจเกิดขึ้นจากการก่อสร้างและการคำนวณของวิศวกร

นอกจากนี้ สถาปนิกอาจมีการวางแผนและควบคุมงานที่สถาปนิกจะได้รับทำเป็นประจำตลอดปีคือ งานปรับปรุง ดัดแปลง แก้ไขตัวอาคารเพื่อความทันสมัยสวยงามและปลอดภัยอยู่เสมอ สถาปนิกอาจมีความชำนาญในอาคารบางชนิดเป็นพิเศษ เช่นการออกแบบการใช้อาคารในพื้นที่แคบ เป็นต้น หน้าที่ของเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยระดับพื้นฐาน

ชนิดของสถาปนิก
สถาปนิกมีหลายชนิด แต่ก็สามารถจำแนกแบ่งออกได้เป็นแขนงย่อยๆต่างๆ ตามฟังก์ชันของงานที่ทำ โดยในแต่ละประเภทก็จำเป็นจะต้องไปแบ่งสาย เรียนลึกลงไปในสายของตัวเอง ในคณะสถาปัตย์อีกต่อนึง ชนิดของสถาปนิกสามารถแบ่งออกได้คร่าวๆดังนี้

    • สถาปนิกออกแบบ (Design)
    • สถาปนิกบริหารโครงการ (Construction Management)
    • สถาปนิกบริหารการใช้พลังงานในอาคาร (Building Energy Management)
    • สถาปนิกออกแบบการให้แสง (Lighting Design)
    • สถาปนิกบริหารจัดการอาคาร (Facility Management)
    • สถาปนิกอนุรักษ์ (Preservation)
    • สถาปนิกตรวจสอบมาตรฐานและความปลอดภัยของอาคาร

งานที่สถาปนิกจะได้ทำ
งานหลักของสถาปนิกคือการออกแบบ และวางแผนในการสร้างชิ้นงานขึ้นมาให้สำเร็จสวยงามอย่างสมบูรณ์ สถาปนิกจะเป็นผู้ที่เข้าใจในหลักการใช้งานของชิ้นงานนั้นๆอย่างลึกซึ้ง เข้าใจว่าผู้คนใช้ประโยชน์จากผลงานของเขาอย่างไร ตลอดจนการเลือกใช้วัสดุที่ดี สวยงาม รักษาง่าย และไม่มีข้อเสียตามมาเช่นการติดไฟได้ง่าย หรือสกปรกง่าย เป็นต้น

ส่วนใหญ่แล้วสถาปนิกจะมีขั้นตอนการทำงานดังนี้

เก็บ Requirement ถึงความต้องการชิ้นงานจากลูกค้า และคนที่มีส่วนร่วม
ทำการออกแบบชิ้นงานในภาพรวม ให้ตรงตาม requirement
เพิ่มรายละเอียดในชิ้นงานต่างๆ เลือกวัสดุ เลือกพื้นผิวต่างๆ
ควบคุมรายจ่ายของการสร้างชิ้นงานนั้นให้อยู่ในงบที่กำหนดไว้
เขียนแบบพิมพ์เขียว ส่งให้ลูกค้า และประสานงานกับวิศวกรเพื่อแก้ไขในจุดอ่อนของแบบ
ดำเนินการก่อสร้างชิ้นงานนั้นๆ โดยในขั้นตอนนี้จะมีการประสานงานกับวิศวกรในทุกขั้นตอนของการสร้าง
ควบคุมการก่อสร้างให้เป็นไปตามแบบพิมพ์เขียวของชิ้นงานนั้นๆ แก้ไขปัญหาที่พบ
ถ้าพบปัญหาใดๆที่สามารถแก้ไขได้ในขั้นตอนออกแบบ ก็จะกลับไปแก้แบบอีกครั้งเพื่อปิดจุดอ่อนของแบบ
สถาปนิกเป็นอาชีพที่จะต้องประสานงานกับวิศวกรบ่อยมาก
เนื่องจากว่าแบบชิ้นงานที่สถาปนิกออกแบบนั้น จะต้องถูกคำนวณเรื่องโครงสร้างต่างๆอย่างละเอียดโดยวิศวกรในแขนงนั้นๆ ยกตัวอย่างเช่นสถาปนิกออกแบบอาคารก็จะต้องประสานงานกับวิศวกรที่เกี่ยวข้องกับอาคารหลายแขนงด้วยกัน ตั้งแต่ วิศวกรโครงสร้าง (Structural Engineer), วิศวกรโยธา (Civil Engineer), วิศวกรไฟฟ้า (Electrical Engineer), วิศวกรประปา (Plumbing Engineer) และ วิศวกรเครื่องกล (Mechanical Engineer)

นอกจากนี้สถาปนิกออกแบบอาคารก็จะต้องประสานงานกับสถาปนิกแขนงอื่นๆเองด้วยเช่นกัน อย่างเช่น มัณฑนากร (Interior Designer) และ ภูมิสถาปนิก (Landscape Architect) เป็นต้น โดย กลุ่มมืออาชีพ ที่มาทำงานในโปรเจกต์นี้ทั้งหมดจะทำงานเป็นทีม ภายใต้การนำทีมของ สถาปนิก นั่นเอง
สถานที่ทำงาน
สถาปนิกจะมีสถานที่ทำงานที่แตกต่างกันไปตามขนแงต่างๆ ซึ่งส่วนมากแล้วก็จะได้เข้าไปอยู่ในทุกที่ ที่ชิ้นงานของตัวเองสร้างขึ้น เช่น

สถาปนิกออกแบบอาคาร ก็จะได้ติดต่อกับลูกค้าในออฟฟิศ เขียนพิมพ์เขียวในออฟฟิศ และควบคุมการก่อสร้างที่ไซต์งาน

สถาปนิกออกแบบผลิตภัณฑ์ ก็จะได้ติดต่อลูกค้าที่ออฟฟิศ ออกแบบที่ออฟฟิศ และควบคุมการผลิตที่โรงงาน เป็นต้น
เวลาทำงาน
เวลาทำงานของสถาปนิกไม่แน่นอน เนื่องจากงานสถาปนิกจะต้องติดต่อกับผู้คนจำนวนมาก และสร้างชิ้นงานใหม่ขึ้นมา ซึ่งสิ่งนี้ไม่เคยมีใครทำมาก่อน จึงจะมีปัญหาคอยให้แก้ไขอยู่ตลอดเวลา ซึ่งถึงแม้ว่างานสถาปนิกจะบอกว่าเข้างาน 8 โมงเช้า และออกงาน 5 โมงเย็น

แต่ถ้ามีปัญหาด่วนต่างๆไม่ว่าจะในขั้นตอนไหน สถาปนิกที่ดีก็จะต้องรับผิดชอบในการแก้ไขปัญหาเหล่านั้นโดยเร็ว ส่วนสถาปนิกที่ไม่ดีก็จะอิดออด และบ่ายเบี่ยงไม่ยอมทำงานนอกเวลา ลองดูกรณีตัวอย่างหนึ่ง สถาปนิกโครงสร้างออกแบบอาคารหนึ่ง โดยคำนวณทุกอย่างมาอย่างดี เลขลงตัวเป๊ะๆหมด แต่คนงานก่อสร้างดันผสมปูนผิดทำให้เสาล้มลงมาตอนสามทุ่ม สถาปนิกที่ดีจะเข้าไปที่ไซต์งานทันทีเพื่อแก้ไข แต่สถาปนิกที่ไม่ดีนั้นก็จะอิดออดและโผล่ไปอีกทีเช้าวันถัดไป

เวลาทำงาน

เวลาทำงานของสถาปนิกไม่แน่นอน เนื่องจากงานสถาปนิกจะต้องติดต่อกับผู้คนจำนวนมาก และสร้างชิ้นงานใหม่ขึ้นมา ซึ่งสิ่งนี้ไม่เคยมีใครทำมาก่อน จึงจะมีปัญหาคอยให้แก้ไขอยู่ตลอดเวลา ซึ่งถึงแม้ว่างานสถาปนิกจะบอกว่าเข้างาน 8 โมงเช้า และออกงาน 5 โมงเย็น

แต่ถ้ามีปัญหาด่วนต่างๆไม่ว่าจะในขั้นตอนไหน สถาปนิกที่ดีก็จะต้องรับผิดชอบในการแก้ไขปัญหาเหล่านั้นโดยเร็ว ส่วนสถาปนิกที่ไม่ดีก็จะอิดออด และบ่ายเบี่ยงไม่ยอมทำงานนอกเวลา ลองดูกรณีตัวอย่างหนึ่ง สถาปนิกโครงสร้างออกแบบอาคารหนึ่ง โดยคำนวณทุกอย่างมาอย่างดี เลขลงตัวเป๊ะๆหมด แต่คนงานก่อสร้างดันผสมปูนผิดทำให้เสาล้มลงมาตอนสามทุ่ม สถาปนิกที่ดีจะเข้าไปที่ไซต์งานทันทีเพื่อแก้ไข แต่สถาปนิกที่ไม่ดีนั้นก็จะอิดออดและโผล่ไปอีกทีเช้าวันถัดไป จงอย่าเป็นสถาปนิกไม่ดี

ผู้ที่เหมาะสมจะทำงานสถาปนิก

สำหรับนักเรียนที่สนใจงานสถาปนิก จะต้องสำรวจตัวเองก่อนว่าเราสนใจในงานสถาปนิกจริงๆหรือไม่ ถ้าสนใจจริง และคะแนนสูงพอที่จะสอบเข้าคณะสถาปัตย์ได้ (มหาวิทยาลัยไหนก็ได้ ถ้ารักจริง!) เพราะว่าไม่ว่าจะจบจากมหาวิทยาลัยไหนมาก็ตาม เมื่อจบมาแล้วขอแค่รู้จริง ทุกคนก็ต้องมาสอบใบอนุญาตด้วยข้อสอบกลางที่มีความยากเท่ากันทั้งประเทศ เมื่อผ่านได้รับใบอนุญาตสถาปนิกแล้ว ก็สามารถ สมัครงานสถาปนิก ได้ ทำงานสถาปนิกได้ตามใบอนุญาตทันที
ทักษะ ความสามารถที่สถาปนิกต้องใช้
อย่างแรกที่สุดก็คือความรับผิดชอบ สถาปนิกเป็นอาชีพที่ต้องใช้ความรับผิดชอบสูงมาก เพราะว่าสิ่งที่เราออกแบบไปไม่ว่าจะเป็นถุงขนมก๊อบแก๊บ หรืออาคารสูงระฟ้า ก็ถือว่าเป็นความรับผิดชอบของเรา ถ้าหากวันหนึ่งตึกเกิดถล่มขึ้นมา คนที่จะโดนตำรวจจับคนแรกสุดเลยก็คือสถาปนิกคนออกแบบนี่ล่ะ

นอกจากนี้ก็จะมีความคิดสร้างสรรค์ ความรอบคอบ ทักษะพื้นฐานทางสถาปัตยกรรม ความคิดเรื่องการจำกัดงบประมาณ ฯลฯ

ความสามารถทางคอมพิวเตอร์ก็เป็นอีกเรื่องที่มีความสำคัญสูงมาก เพราะว่าจะต้องใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์หลากหลายโปรแกรมในการทำงาน ไม่ว่าจะเป็น SketchUp, Photoshop, Autocad หรือ archicad ซึ่งสถาปนิกใช้จะโปรแกรมเหล่านี้ในการสร้างแบบพิมพ์เขียวต่างๆขึ้นมา แทนที่การเขียนด้วยมือแบบเมื่อก่น เพราะสามารถลบแก้ไข และใช้งานออกแบบพร้อมๆกันได้หลายคนมากกว่านั่นเอง

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *

Copyright สุขภาพ 2021
Tech Nerd theme designed by FixedWidget